W monografii przeanalizowano przemiany współczesnego rynku pracy oraz ich konsekwencje dla osób z niepełnosprawnościami zatrudnionych w branżach związanych z nowymi technologiami, koncentrując się na sposobach wykonywania obowiązków i kształtowaniu tożsamości zawodowej. Publikacja przedstawia, jak cyfryzacja, automatyzacja, rozwój technologii asystujących oraz upowszechnienie pracy zdalnej i elastycznych form zatrudnienia wpływają na codzienne praktyki zawodowe. Przeprowadzone ankiety i wywiady pokazały, że pracownicy mogą korzystać z pojawiających się dzięki temu nowych możliwości, ale dostrzegają także inne niż do tej pory ograniczenia, wykluczenia i napięcia.
Publikacja zawiera analizę powiązań między tożsamością zawodową a praktykami pracy łączącą perspektywę socjologii pracy i studiów nad niepełnosprawnością. Przedstawione wnioski stanowią istotny głos w debacie nad społecznymi skutkami transformacji współczesnego rynku pracy. Publikacja jest adresowana do badaczy, studentów oraz wszystkich zainteresowanych problematyką pracy, technologii i niepełnosprawności.
- Contents
-
Streszczenie 5
Summary 7
Podziękowania 9
Wstęp 11
Rozdział 1. Nowe perspektywy i wyzwania rynku pracy 17
1.1. Przemiany technologiczne i organizacyjne rynku pracy 17
1.2. Osoby z niepełnosprawnościami na rynku pracy – przemiany cywilizacyjne, technologiczne i społeczne 22
1.2.1. Elastyczność organizacji pracy 27
1.2.2. Technologie asystujące a praca osób z niepełnosprawnościami 30
Rozdział 2. Osoby z niepełnosprawnościami w społeczeństwie i na rynku pracy w Polsce 33
2.1. Niepełnosprawność – modele, definicje, klasyfikacje i rodzaje 33
2.2. Współczesne definicje niepełnosprawności w Polsce 42
2.3. Osoby z niepełnosprawnościami w społeczeństwie i na rynku pracy – dane statystyczne 46
2.4. Edukacja osób z niepełnosprawnościami w Polsce 56
2.5. Wykluczenie cyfrowe 62
2.6. Wsparcie instytucjonalne i legislacyjne – akty prawne, strategie i programy 65
2.6.1. Akty prawne i programy wspierające aktywizację zawodową osób z niepełnosprawnościami 65
2.6.2. Strategie i programy wspierające osoby z niepełnosprawnościami wdrażane w Polsce 67
2.7. Diagnoza sytuacji społeczno-zawodowej – potrzeby i wyzwania 71
Rozdział 3. Tożsamości osób z niepełnosprawnościami 79
3.1. Definicje tożsamości niepełnosprawności 79
3.2. Od tożsamości do tożsamości osób z niepełnosprawnościami 83
3.3. Teoria kontroli tożsamości Petera J. Burke’a 94
3.4. „Role – tożsamości” i role zawodowe 95
3.5. Tożsamości zawodowe osób z niepełnosprawnościami 96
Rozdział 4. Badanie tożsamości zawodowej osób z niepełnosprawnościami – założenia metodologiczne i proces badawczy 102
4.1. Uzasadnienie wyboru uczestników badania 103
4.2. Podejścia teoretyczne i analityczne w badaniu tożsamości zawodowej osób z niepełnosprawnościami 105
4.3. Przebieg badań 108
4.4. Etyka badań 113
4.5. Analiza danych 115
Rozdział 5. Współczesne środowisko pracy a tożsamość zawodowa osób z niepełnosprawnościami – perspektywa badawcza 120
5.1. Charakterystyka osób badanych 120
5.2. Oferty pracy dla osób z niepełnosprawnościami 126
5.3. Tożsamość zawodowa osób z niepełnosprawnościami w środowisku pracy 127
5.3.1. Czynniki wpływające na kształtowanie się tożsamości zawodowej 127
5.3.2. Opinie na temat tożsamości zawodowej osób z niepełnosprawnościami 135
5.4. Tożsamości zawodowe budowane przez osoby z niepełnosprawnościami 143
5.5. Wyniki partycypacyjnej analizy rezultatów badań – pogłębiona refleksja uczestników 163
Wnioski końcowe 168
Podsumowanie 171
Bibliografia 175
