Monografia W konstelacjach płci… to socjologiczna opowieść o kobiecościach i męskościach w polskich organizacjach start-upowych – polu, w którym płeć nie znika, lecz zmienia konfiguracje.
Autorka, pokazując, jak system płci potrafi się samodzielnie rekonstruować mimo lokalnych pęknięć, odsłania równolegle przestrzenie sprawczości – miejsca, w których praktyki wykraczają poza normy płci i chwilowo je redefiniują. Bilans jest złożony: polskie start-upy nie znoszą różnicy płci, lecz konfigurują ją na nowo w codziennych „konstelacjach praktyk”. To właśnie w tych miejscach, gdzie praktyki się łączą, najpełniej widać, jak jedne podtrzymują system, a inne potrafią go tymczasowo przeorganizować. Książka pokazuje więc z jednej strony trwałość układu płci, z drugiej – możliwości lokalnych „rekonfiguracji”.
- Contents
-
Streszczenie 7
Summary 9
Podziękowania 13
Wprowadzenie 15
Rozdział 1
Płeć społeczno-kulturowa jako kategoria teoretyczna socjologii płci 21
1.1. Kategoria gender w naukach społecznych i humanistycznych. Wprowadzenie do studiów nad płcią 22
1.2. Teoretyczne ujęcia płci społeczno-kulturowej 24
1.2.1. Tożsamość płciowa jako rdzeń teorii płci społeczno-kulturowej 24
1.2.2. Płeć społeczno-kulturowa jako własność przestrzeni interakcyjnych 26
1.2.3. Strukturalne teorie płci 28
1.3. W kręgu integracyjnych teorii płci społeczno-kulturowej 30
1.4. Aparat pojęciowy integracyjnych teorii płci 37
1.4.1. Teorie płci kulturowej w badaniu organizacji społecznych 37
1.4.2. Płciowe praktyki i ich konstelacje 42
Rozdział 2
Start-upy technologiczne jako nowe modele struktur organizacji zawodowych 49
2.1. Tropem definicji – w stronę charakterystyki „organizacji start-upowej” 49
2.1.1. Czas oraz etap rozwoju firmy/produktu 51
2.1.2. Technologiczne narzędzia (pracy) oraz wytwory produkcji 52
2.1.3. Stosunki i powiązania z otoczeniem oraz gospodarcze uwarunkowania rozwoju 52
2.1.4. Zasoby ekonomiczne i metody finansowania 56
2.1.5. Prawne definicje organizacji typu start-up 58
2.2. Brakujące ogniwo. O ludzkim wymiarze organizacji start-upowych z perspektywy nauk społecznych i humanistycznych 60
Rozdział 3
Problematyka genderowa w analizach organizacji start-upowych – przegląd literatury 65
3.1. Płeć w strukturach organizacji start-upowych 66
3.1.1. Umiejscowienie kobiet i mężczyzn w organizacjach (około)start-upowych 66
3.1.2. Dynamika relacji płci w strukturach start-upów technologicznych 69
3.2. Płeć społeczno-kulturowa a kultura organizacji start-upowych 73
3.2.1. Płciowe dyskursywne i niedyskursywne praktyki w kulturowej przestrzeni start-upów 73
3.2.2. Tożsamość geeka jako obowiązujący wzór płciowy w strukturach start-upów technologicznych 76
3.3. Znaczenie płci w polu (poza)organizacyjnym start-upów technologicznych 78
3.3.1. Płeć kulturowa pracowników i pracowniczek start-upów a work-life balance 78
3.3.2. Płciowe zróżnicowanie dostępu do kapitału ekonomicznego w polu organizacji start-upowych 81
Rozdział 4
Metodologia badań 86
4.1. Ramy heurystyczne badań 86
4.2. Metody, techniki i procedura badawcza 89
4.2.1. Dobór próby badawczej 90
4.2.2. Opis realizacji badania 91
4.3. Rozważania etyczne w terenie – kilka słów o dylematach badaczki genderowej w praktyce badawczej 95
4.3.1. Dylematy, ryzyka i ograniczenia w badaniach terenowych 96
4.3.2. Kobieta, badaczka, doktorantka w terenie badań 97
Rozdział 5
Wzory płciowe w wyobrażeniach i działaniach kobiet i mężczyzn zaangażowanych
w struktury start-upów technologicznych 100
5.1. Wyobrażenia i negocjacje wzorów kobiecości i męskości w organizacjach start-upowych 101
5.1.1. Analiza wyobrażeń wzorów kobiecości i męskości reprodukowanych w start-upach technologicznych 101
5.1.2. Dyskursywne negocjowanie symbolicznych wyobrażeń o płci w start-upach 105
5.2. Między wyobrażeniem a ucieleśnieniem. Przekraczanie i reprodukowanie wzorów płciowych w przestrzeniach start-upowych 108
5.2.1. Kobiecość hybrydyczna w start-upach – wyobrażenia i realizacje kobiecości transgresyjnych 109
5.2.2. Męskość hybrydyczna w start-upach – reprodukcja hegemonicznych wyobrażeń i hybrydyzacja praktyk 117
5.2.3. Nienormatywna męskość i rozwarstwienie hegemonii w polu start-upowym 127
Rozdział 6
Płciowy podział pracy w organizacjach start-upów technologicznych 133
6.1. Rekonstrukcja wyobrażeń i doświadczeń płciowego podziału pracy w start-upach 134
6.2. Rekonfiguracje w płciowym podziale pracy. O transgresjach w obrębie znaczeń, praktyk i norm w sferze pracy produkcyjnej 146
6.2.1. Między przenikaniem a przechwyceniem. O fuzji znaczeń sfery produkcji i reprodukcji w start-upach technologicznych 146
6.2.2. Męskość wyczerpana? Praktyki pracy emocjonalnej mężczyzn działających w start-upach technologicznych 155
6.2.3. Przekraczanie modelu „idealnego pracownika”. Wzorce płciowe negocjujące i reprodukujące upłciowione normy pracy 160
Rozdział 7
Struktury upłciowionego podziału władzy w organizacjach start-upów technologicznych 168
7.1. Kulturowe normy jako niewidzialne narzędzia władzy implicytnej 169
7.2. „To są drobne rzeczy, ale one tak ustawiają” – o konfigurowaniu płciowych relacji władzy w start-upach 178
7.2.1. Ustanawianie płciowego podziału relacji władzy przez podważanie eksperckości kobiet 178
7.2.2. Ustanawianie płciowego podziału relacji władzy przez zobowiązywanie kobiet do wykonywania pracy „niewidzialnej” 184
7.2.3. Ustanawianie płciowego podziału relacji władzy przez seksualizację kobiet 188
Zakończenie 197
Bibliografia 209
