Książka w serii "Rozprawy Monografie" nr 380.
Monografia stanowi kompleksowe opracowanie poświęcone zagadnieniom mechanicznego urabiania skał przy użyciu narzędzi nożowych i dyskowych. Omawia konstrukcję, dobór, projektowanie oraz badania narzędzi stosowanych w maszynach urabiających wykorzystywanych w górnictwie, drogownictwie i tunelownictwie.
Autor szczegółowo opisuje procesy zużycia narzędzi, ich ocenę jakościową oraz wpływ właściwości mechanicznych skał – w tym anizotropii węgla kamiennego, piaskowca, dolomitu, łupku i soli – na efektywność urabiania. Obszerna część książki poświęcona została nożom styczno-obrotowym, w tym nowym rozwiązaniom konstrukcyjnym oraz metodom oceny ich trwałości i jakości. W monografii zaprezentowano również nowatorskie, nieinwazyjne techniki pomiarowe, takie jak metody ultradźwiękowe i radiograficzne, umożliwiające ocenę stanu ostrzy oraz parametrów materiałowych węglika spiekanego. Autor omawia wpływ uziarnienia węglika wolframu na właściwości spieków i przedstawia autorską metodę oraz stanowisko do badania trwałości materiałów przeznaczonych na korpusy i ostrza narzędzi górniczych. Ważnym elementem publikacji są wyniki badań porównawczych różnych typów noży – handlowych, wzmacnianych i prototypowych, w tym opatentowanego noża styczno-obrotowego – a także opracowania dotyczące narzędzi dyskowych stosowanych do urabiania skał miedzionośnych. Czytelnik znajdzie tu również przykłady wdrożeń i wyników unikatowych badań dołowych prowadzonych w kopalniach rud miedzi, podczas których testowano nowatorskie konstrukcje organów urabiających.
- Contents
-
Streszczenie 7
Summary 9
Wykaz ważniejszych oznaczeń 11
1. Wstęp 15
2. Urabianie mechaniczne skał 22
2.1. Maszyny urabiające skały 23
2.2. Wybrane właściwości mechaniczne skał 31
2.3. Wpływ anizotropii skał na wybór metody urabiania 36
2.4. Proces urabiania skał organami frezującymi 49
3. Laboratorium badania procesów urabiania skał 63
4. Noże organów urabiających 71
4.1. Noże styczno-obrotowe 71
4.1.1. Budowa noży styczno-obrotowych 72
4.1.2. Proces produkcji noży styczno-obrotowych 81
4.1.3. Charakterystyka zużycia noży styczno-obrotowych 83
4.1.4. Wybrane właściwości mechaniczne ostrzy 89
4.2. Nowe rozwiązanie uchwytu i noża styczno-obrotowego 91
5. Metody badania noży organów urabiających 96
5.1. Ocena jakości noży styczno-obrotowych 96
5.1.1. Pomiar parametrów geometrycznych noża 97
5.1.2. Pomiar parametrów materiałowych noża 98
5.1.3. Pomiar szybkości zużycia noży 99
5.2. Pomiar wielkości ostrza noża 111
5.2.1. Metoda masowa 112
5.2.2. Metoda gęstościowa 113
5.2.3. Metoda radiograficzna 114
5.2.4. Metoda ultradźwiękowa 116
5.2.5. Porównanie metod 122
5.2.6. Minimalne wymagania konstrukcyjne 124
5.3. Oznaczenie wielkości ziarna węglika 125
5.4. Ocena szybkości zużycia materiałów 129
5.4.1. Metoda badania materiałów 130
5.4.2. Założenia metody 132
5.4.3. Projekt stanowiska badawczego 134
6. Wyniki badań noży styczno-obrotowych 137
6.1. Badania noży na potrzeby przetargów publicznych 137
6.2. Badania noży z powłokami trudnościeralnymi 149
6.3. Badania noży wzmacnianych pierścieniem 153
6.4. Badania materiałów i powłok noży 155
6.5. Badania noża RockBol 162
7. Narzędzia dyskowe organów urabiających 171
7.1. Budowa narzędzi dyskowych 171
7.2. Badania wstępne dysków do urabiania rud miedzi 174
7.3. Badania dysków do urabiania rud miedzi 184
8. Organy urabiające 188
8.1. Organy zbrojone nożami 195
8.1.1. Frezujący organ ślimakowy do węgla kamiennego 195
8.1.2. Szybowy organ przestrzenny do soli kamiennej 199
8.1.3. Szybowy organ przestrzenny do zamarzniętych skał 201
8.1.4. Inne organy frezujące 205
8.2. Organy zbrojone dyskami 209
8.2.1. Badania laboratoryjne organu dyskowego 210
8.2.2. Badania dołowe organu dyskowego 218
9. Dalsze kierunki badań 226
10. Podsumowanie 228
Literatura 233
